नवी दिल्ली, 29 ऑगस्ट : भारत सरकारने एक ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे आणि आयुर्वेद दिनाची तारीख कायमची निश्चित केली आहे. मार्च 2025 मध्ये जारी केलेल्या राजपत्र अधिसूचनेनुसार, आयुर्वेद दिन आता दरवर्षी 23 सप्टेंबर रोजी साजरा केला जाईल. पूर्वी हा दिवस धन्वंतरी जयंती (धनतेरस) रोजी साजरा केला जात असे.
या प्रसंगी बोलताना, केंद्रीय आयुष राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) आणि आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री प्रतापराव जाधव म्हणाले की, आयुर्वेद ही केवळ औषध प्रणाली नाही तर निसर्ग आणि मानव यांच्यातील सुसंवादावर आधारित जीवनाचे विज्ञान आहे. “2025 ची थीम ‘लोकांसाठी आणि ग्रहांसाठी आयुर्वेद’ ही केवळ जागतिक कल्याणासाठीच नव्हे तर निरोगी पृथ्वीसाठी देखील आयुर्वेदाची क्षमता समोर आणते,” असे ते म्हणाले.
आयुष मंत्रालयाचे सचिव वैद्य राजेश कोटेचा म्हणाले की, 2016 मध्ये सुरू झाल्यापासून आयुर्वेद दिन ही एक जागतिक चळवळ बनली आहे. अलिकडच्या सर्वेक्षणातून असे दिसून आले आहे की आयुर्वेद ही ग्रामीण आणि शहरी दोन्ही भागात सर्वात जास्त स्वीकारली जाणारी उपचारपद्धती आहे, असेही ते म्हणाले.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नवी दिल्ली येथील अखिल भारतीय आयुर्वेद संस्थान (AIIA) च्या दुसऱ्या टप्प्याचे उद्घाटन केले तेव्हा ९ वा आयुर्वेद दिन (२०२४) हा देशाच्या आरोग्यसेवेच्या प्रवासात एक महत्त्वाचा टप्पा ठरला. यानिमित्ताने आयुर्वेदातील चार उत्कृष्टता केंद्रे स्थापन करण्यात आली आणि सुमारे 12,850 कोटी रुपयांचे अनेक आरोग्य-संबंधित उपक्रम सुरू करण्यात आले. यासोबतच, “देश का प्रकृती परीक्षण अभियान” देखील सुरू करण्यात आले.
जागरूकता आणि जागतिक सहभाग –
आयुर्वेद दिन 2025 हा केवळ औपचारिकता नाही तर आधुनिक जीवनशैलीतील आजार, हवामान आव्हाने आणि ताण व्यवस्थापन यासारख्या समस्यांना तोंड देण्यासाठी एक उपक्रम आहे. या वर्षीच्या उत्सवात हे जनजागृती मोहिमा, तरुणांसाठी विशेष कार्यक्रम, आरोग्य सल्लामसलत आणि आंतरराष्ट्रीय सहयोगी उपक्रमांचा समावेश असेल. तसेच 2024 मध्ये आयुर्वेद दिनानिमित्त 150 देशांमध्ये विविध उपक्रम झाले, जे आयुर्वेदाच्या वाढत्या जागतिक स्वीकृती आणि प्रभावाचे प्रतिबिंबित करतात, हे उल्लेखनीय आहे.
